Polecane Zdrowie Dla niej Dla niego Zdrowie suplementacja

Na opakowaniu jest „1000 mg omega-3”, ale ile w tym EPA i DHA? Wyjaśniamy, na co działają kwasy omega-3, ile ich potrzebujesz, jak czytać etykietę i jak przyjmować kapsułki, żeby płacić za EPA i DHA, a nie za sam olej.

Na opakowaniu suplementu omega-3 widzisz napis "1000 mg oleju rybiego". To jednak nie oznacza, że dostarczasz organizmowi 1000 mg EPA i DHA. W standardowym oleju rybim ich suma może wynosić około 300 mg, a w skoncentrowanym nawet 750 mg w tej samej ilości oleju.

Przy wyborze omegi-3 liczy się przede wszystkim zawartość EPA i DHA, forma oleju oraz jego jakość. W tym poradniku wyjaśniamy, na co działają kwasy omega-3, ile warto ich dostarczać i jak wybrać suplement o sprawdzonych parametrach.

Omega-3 - EPA, DHA, forma TG i świeżość oleju

Czym są kwasy omega-3?

Omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Najczęściej mówi się o trzech: EPA, DHA i ALA. Choć należą do tej samej rodziny, różnią się budową, źródłem pochodzenia i funkcjami w organizmie.

  • EPA (kwas eikozapentaenowy) występuje przede wszystkim w rybach i olejach pochodzenia morskiego. Wraz z DHA przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania serca.
  • DHA (kwas dokozaheksaenowy) jest ważnym składnikiem błon komórkowych, szczególnie licznie występującym w mózgu i siatkówce oka. Pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu i prawidłowego widzenia.
  • ALA (kwas alfa-linolenowy) występuje głównie w produktach roślinnych, takich jak siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie czy olej rzepakowy. To niezbędny kwas tłuszczowy, który trzeba dostarczać z dietą.

Organizm potrafi przekształcać ALA w EPA i DHA, ale robi to w ograniczonym stopniu. Dlatego nawet jeśli regularnie jesz orzechy czy siemię lniane, warto zadbać również o źródła EPA i DHA. Znajdziesz je przede wszystkim w tłustych rybach, oleju rybim oraz odpowiednio dobranych olejach z mikroalg (Burdge i Calder, 2005; Brenna i in., 2009).

Na co działają kwasy omega-3?

Kwasy EPA i DHA pełnią ważne funkcje w organizmie. Są składnikami błon komórkowych, a DHA występuje w dużych ilościach między innymi w mózgu i siatkówce oka.

Ich najważniejsze korzyści dotyczą trzech obszarów:

Serce

EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca.*

Mózg

DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu.**

Wzrok

DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia.**

* Korzystne działanie występuje przy spożywaniu łącznie 250 mg EPA i DHA dziennie. ** Korzystne działanie występuje przy spożywaniu 250 mg DHA dziennie.

Dlaczego warto regularnie uzupełniać omega-3?

Tłuste ryby, takie jak sardynki, śledź, makrela czy łosoś, dostarczają EPA i DHA. Ich ilość w porcji zależy jednak od gatunku, sposobu żywienia ryb i wielkości posiłku.

Nie zawsze udaje się jeść ryby regularnie, szczególnie przy intensywnym trybie życia. Właśnie dlatego suplementacja może być wygodnym sposobem na codzienne dostarczanie odpowiedniej ilości EPA i DHA.

Dużą zaletą suplementu jest jasno określona ilość EPA i DHA w każdej porcji. Dzięki temu łatwiej kontrolować ich codzienne spożycie, niezależnie od tego, co akurat znajduje się na Twoim talerzu.

Twoja sytuacja Co warto wiedzieć? Co możesz zrobić?
Jesz tłuste ryby morskie 1-2 razy w tygodniu To dobre źródło EPA i DHA, ale ich ilość zależy od gatunku i wielkości porcji. Suplement może pomóc utrzymać regularną podaż EPA i DHA również w tygodniach, gdy jesz mniej ryb.
Rzadko jesz ryby Dostarczanie odpowiedniej ilości EPA i DHA wyłącznie z posiłków może być trudniejsze. Wybierz suplement z jasno określoną zawartością EPA i DHA w dziennej porcji.
Jesteś na diecie roślinnej Produkty roślinne dostarczają głównie ALA, który w ograniczonym stopniu przekształca się w EPA i DHA. Rozważ olej z mikroalg zawierający DHA, a w części preparatów również EPA.
Przyjmujesz tran Tran oprócz EPA i DHA może zawierać również witaminy A i D. Sprawdź zawartość tych witamin, szczególnie jeśli stosujesz także inne suplementy.

Rodzaje omega-3 - czym się różnią?

Suplementy omega-3 różnią się źródłem pochodzenia, formą chemiczną i stężeniem EPA oraz DHA. Dlatego dwa produkty z podobną ilością oleju rybiego mogą dostarczać zupełnie inne porcje tych kwasów.

Źródło lub forma Co dostarcza? Na co zwrócić uwagę?
Tłuste ryby morskie EPA i DHA oraz inne składniki odżywcze, np. białko. Ilość kwasów omega-3 zależy od gatunku i porcji.
Olej rybi w formie TG EPA i DHA w postaci trójglicerydów. Forma naturalnie występująca w rybach. Sprawdź stężenie EPA i DHA oraz wyniki badań.
Olej rybi w formie EE EPA i DHA w postaci estrów etylowych. Wchłanianie jest szczególnie zależne od obecności tłuszczu w posiłku.
Tran EPA, DHA oraz zwykle witaminy A i D. Kontroluj łączną ilość witamin z pozostałych suplementów.
Olej z mikroalg DHA, a w części preparatów również EPA. Alternatywa dla osób, które nie jedzą ryb.
Siemię lniane, chia, orzechy włoskie Kwas ALA. Wartościowe źródła tłuszczów, ale nie dostarczają bezpośrednio EPA i DHA.

Omega-3 w formie TG czy EE - która jest lepsza?

W rybach kwasy EPA i DHA występują przede wszystkim w formie trójglicerydów (TG). Estry etylowe (EE) powstają podczas przetwarzania oleju rybiego i również są wykorzystywane w suplementach.

Badania wskazują, że forma TG może charakteryzować się korzystniejszą biodostępnością niż EE, choć znaczenie mają również skład posiłku, wielkość porcji i regularność przyjmowania (Dyerberg i in., 2010).

Jeśli zależy Ci na formie, w której omega-3 naturalnie występuje w rybach, warto zwrócić uwagę na trójglicerydy. Właśnie w tej formie znajdują się EPA i DHA w UP OMEGA+ oraz UP OMEGA+ FORTE.

Jak rozpoznać świeżą omega-3? Sprawdź TOTOX

Kwasy omega-3 są wrażliwe na tlen, światło i wysoką temperaturę. Dlatego przy wyborze suplementu warto zwrócić uwagę na TOTOX, czyli wskaźnik określający stopień utlenienia oleju. Im niższy wynik, tym mniejsze jego utlenienie.

Limit według dobrowolnego standardu GOED

TOTOX 26

UP OMEGA+ - TOTOX 7,0

UP OMEGA+ FORTE - TOTOX 8,4

Oba wyniki są znacznie niższe od limitu 26, co jest istotnym wyróżnikiem jakościowym tych produktów. Warto sprawdzać również raport z badania i to, czy dotyczy gotowego produktu.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Świeżość omega-3 bez tajemnic. Co oznacza wskaźnik TOTOX?

Ile omega-3 dziennie potrzebuje dorosły?

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) określił 250 mg EPA i DHA łącznie dziennie jako poziom odpowiedniego spożycia dla zdrowych osób dorosłych.

Przy takiej ilości EPA i DHA występuje korzystne działanie związane z prawidłowym funkcjonowaniem serca. Natomiast dla utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia istotne jest spożycie 250 mg samego DHA dziennie.

Warto pamiętać, że 250 mg to punkt odniesienia dla diety, a nie uniwersalna porcja każdego suplementu. Na rynku dostępne są również bardziej skoncentrowane oleje, które dostarczają większych ilości EPA i DHA w jednej porcji.

Przykładem jest UP OMEGA+, której dzienna porcja dwóch kapsułek zawiera 1000 mg EPA i 500 mg DHA. Oznacza to łącznie 1500 mg tych kwasów.

Większa ilość EPA i DHA nie oznacza jednak, że każdy powinien stosować wyższe porcje. Dobór suplementacji powinien uwzględniać dietę, indywidualne potrzeby i zalecenia dotyczące konkretnego produktu.

Jak wybrać dobrą omega-3?

Dobry suplement omega-3 powinien mieć jasno określony skład i parametry jakościowe. Dzięki temu możesz porównywać produkty na podstawie konkretnych informacji, a nie tylko haseł na opakowaniu.

Jak wybrać dobrą omega-3 - EPA, DHA, forma TG, niski TOTOX i badania jakości

Oprócz parametrów widocznych na grafice warto porównać także koszt rzeczywistej porcji EPA i DHA. Skoncentrowany olej może dostarczać więcej tych kwasów przy mniejszej liczbie kapsułek.

UP OMEGA+ łączy najważniejsze cechy dobrej omegi: skoncentrowany olej z dzikich sardeli, formę TG, niski wskaźnik TOTOX i badania laboratoryjne. To konkretne informacje, które można sprawdzić na karcie produktu.

Mity i fakty o omega-3

Mit: Olej lniany może zastąpić olej rybi

Fakt: Olej lniany jest źródłem ALA, ale organizm tylko w ograniczonym stopniu przekształca go w EPA i DHA. Jeśli nie jesz ryb, warto rozważyć suplement zawierający DHA z mikroalg.

Mit: Im więcej oleju w kapsułce, tym lepiej

Fakt: Najważniejsza jest ilość EPA i DHA, a nie masa całego oleju. Dla przykładu jedna kapsułka UP OMEGA+ zawiera 500 mg EPA i 250 mg DHA, czyli łącznie 750 mg tych kwasów.

Mit: Wszystkie suplementy omega-3 mają podobną jakość

Fakt: Oleje mogą różnić się stopniem utlenienia, stężeniem EPA i DHA oraz zakresem badań. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić TOTOX i dostępność raportów laboratoryjnych. Niski wynik, taki jak 7,0 w UP OMEGA+, jest konkretną informacją o jakości oleju.

Jak prawidłowo przyjmować omega-3?

Regularność ma znaczenie, ale równie ważny jest sposób przyjmowania suplementu. Kilka prostych zasad ułatwia codzienną suplementację:

  1. Przyjmuj omega-3 podczas posiłku. Najlepiej, aby zawierał tłuszcz, ponieważ może to sprzyjać wchłanianiu EPA i DHA.
  2. Wybierz stałą porę dnia. Możesz przyjmować suplement rano lub wieczorem. Ważne, aby robić to regularnie.
  3. Stosuj zalecaną porcję. Sprawdź na etykiecie, ile EPA i DHA dostarcza dzienna porcja i nie zwiększaj jej samodzielnie.
  4. Przechowuj produkt zgodnie z zaleceniami producenta. Oleje omega-3 są wrażliwe na światło, tlen i wysoką temperaturę.

Po jakim czasie można ocenić efekty suplementacji omega-3?

EPA i DHA stopniowo wbudowują się w błony komórkowe. Ich poziom we krwi może zmieniać się już po kilku tygodniach, natomiast pełniejszą ocenę regularnej podaży daje obserwacja prowadzona przez kilka miesięcy (Flock i in., 2013).

Omega-3 nie działa doraźnie jak kawa czy tabletka przeciwbólowa. Nie każdy efekt musi być odczuwalny, dlatego najlepiej traktować suplementację jako stały element codziennego dbania o odpowiednią podaż EPA i DHA.

Jeżeli chcesz dokładniej ocenić poziom tych kwasów w organizmie, możesz rozważyć badanie indeksu omega-3, czyli ich udziału w błonach czerwonych krwinek. Wynik warto omówić ze specjalistą.

Najczęściej zadawane pytania o omega-3

Odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się przy wyborze i stosowaniu omegi-3.

Jaka omega-3 jest najlepsza?

Warto wybierać produkty z wysoką, jasno określoną zawartością EPA i DHA, olejem w formie TG i niskim wskaźnikiem TOTOX. Dużą zaletą są również dostępne wyniki badań laboratoryjnych. Takie kryteria spełnia UP OMEGA+, która zawiera skoncentrowany olej z sardeli i ma deklarowany TOTOX 7,0.

Kiedy brać omega-3 - rano czy wieczorem?

Pora dnia ma mniejsze znaczenie niż regularność. Omega-3 najlepiej przyjmować podczas posiłku zawierającego tłuszcz, wybierając godzinę, o której najłatwiej pamiętać o suplementacji.

Czy omega-3 można przyjmować przez cały rok?

Tak, regularna suplementacja może być wygodnym sposobem dostarczania EPA i DHA przez cały rok. Warto wybierać produkt o znanej zawartości tych kwasów i stosować go zgodnie z zaleceniami na etykiecie.

Którą omegę-3 wybrać? UP OMEGA+ czy UP OMEGA+ FORTE?

Oba produkty zawierają skoncentrowany olej z dzikich sardeli w formie trójglicerydów (TG). Różnią się sposobem przyjmowania i ilością EPA oraz DHA w dziennej porcji.

Jeśli wolisz kapsułki, wybierz UP OMEGA+. Jeśli nie lubisz ich połykać i wolisz olej w płynie, sprawdź UP OMEGA+ FORTE.

Porównanie UP OMEGA+ w kapsułkach i UP OMEGA+ FORTE w płynie

Sprawdź produkty i wybierz formę dla siebie

Zobacz UP OMEGA+ w kapsułkach

Zobacz UP OMEGA+ FORTE w płynie

Oprócz koncentracji EPA i DHA oba produkty wyróżniają się niskimi wartościami TOTOX. W UP OMEGA+ wynosi on 7,0, a w UP OMEGA+ FORTE 8,4. Producent udostępnia również informacje o badaniach laboratoryjnych na kartach produktów.

EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca*, a DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu i widzenia**.

* Korzystne działanie występuje przy spożywaniu 250 mg EPA i DHA dziennie. ** Korzystne działanie występuje przy spożywaniu 250 mg DHA dziennie.

Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Źródła

  1. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 - wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych.
  2. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats. EFSA Journal. 2010;8(3):1461.
  3. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of EPA, DHA and DPA. EFSA Journal. 2012;10(7):2815.
  4. NIH Office of Dietary Supplements. Omega-3 Fatty Acids - Fact Sheet for Health Professionals.
  5. Burdge GC, Calder PC. Conversion of alpha-linolenic acid to longer-chain polyunsaturated fatty acids in human adults. Reprod Nutr Dev. 2005;45(5):581-597.
  6. Brenna JT i in. Alpha-Linolenic acid supplementation and conversion to n-3 long-chain polyunsaturated fatty acids in humans. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2009;80(2-3):85-91.
  7. Dyerberg J i in. Bioavailability of marine n-3 fatty acid formulations. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2010;83(3):137-141.
  8. Sprague M, Dick JR, Tocher DR. Impact of sustainable feeds on omega-3 long-chain fatty acid levels in farmed Atlantic salmon, 2006-2015. Sci Rep. 2016;6:21892.
  9. GOED. Voluntary Monograph - dobrowolny standard jakości olejów omega-3.
  10. Flock MR i in. Determinants of erythrocyte omega-3 fatty acid content in response to fish oil supplementation. J Am Heart Assoc. 2013;2(6):e000513.
Autor: